Het dilemma van chemische impact: de keuzes van bAwear rond rapportage van chemische toxiciteit

In de textielindustrie wordt een grote verscheidenheid aan chemicaliën gebruikt voor uiteenlopende doeleinden. Die variëren van gangbare stoffen zoals natriumchloride (keukenzout) en natriumsulfaat (glauberzout) tot waterstofperoxide, reactieve kleurstoffen, vatkleurstoffen, zwavelkleurstoffen, PFAS en complexe coatingformuleringen. Hoewel sommige chemicaliën goed bekend zijn, zijn veel chemicaliën:

Dit gebrek aan transparantie zorgt voor grote uitdagingen bij het nauwkeurig beoordelen van chemische impact. Volgens bAwear roept dit vragen op over welke specifieke chemicaliën in textielprocessen worden gebruikt. Leveranciers verstrekken informatie over samenstelling en toxicologische effecten via veiligheidsinformatiebladen (SDS), die cruciale rubrieken bevatten zoals rubriek 3 (samenstelling/informatie over de bestanddelen), rubriek 11 (toxicologische informatie) en rubriek 12 (ecologische informatie).

De beperkingen van veiligheidsinformatiebladen (SDS)

Veiligheidsinformatiebladen zijn bedoeld om cruciale informatie te geven over chemische samenstellingen en toxicologische effecten, maar schieten vaak tekort. Belangrijke rubrieken zoals details over de samenstelling, toxicologische informatie en ecologische data zijn vaak onvolledig of ontbreken helemaal.

Het dynamische karakter van chemische interacties

In de dagelijkse praktijk is de input van chemicaliën slechts één aspect. Het gedrag van chemicaliën in textielprocessen is verre van statisch. Denk aan de volgende factoren:

Waterstofperoxide wordt bijvoorbeeld omgezet in water, maar kan daarbij andere chemicaliën oxideren. Een ander voorbeeld zijn reactieve kleurstoffen. Deze kleurstoffen kunnen zich op verschillende manieren gedragen: ze kunnen reageren met het textiel en een integraal onderdeel van het textielproduct worden. Andere kleurstofmoleculen kunnen gehydrolyseerd worden, waarbij ze hun reactieve groepen verliezen en substantieve kleurstoffen worden met slechte fixatie-eigenschappen. Een klein deel van de kleurstoffen kan worden geoxideerd, waarbij aminogroepen worden omgezet in nitrogroepen. Daarnaast kunnen sommige kleurstoffen in aanwezigheid van metaalionen slecht oplosbare kleurstofcomplexen vormen. Wat er in de praktijk precies gebeurt, is grotendeels onbekend en hangt af van veel situatiegebonden factoren. Het is zeer moeilijk, zo niet onmogelijk, om het effect op (eco)toxiciteitsparameters te voorspellen.

Lot van chemicaliën na de productie

De reis van chemicaliën eindigt niet bij de productie van het product of de materialen. Chemicaliën die het proces met de textielmaterialen verlaten, worden in een spanraam gedroogd. Sommige van deze chemicaliën kunnen verdampen en zwevende deeltjes worden, terwijl andere kunnen worden verbrand wanneer ze via de circulerende lucht naar de branders gaan. Eenvoudige koolhydraten worden omgezet in water en koolstofdioxide, maar chemicaliën die stikstof en zwavel bevatten, kunnen complexere bijproducten vormen, zoals stikstof- en zwaveloxiden. Daarnaast verlaten sommige chemicaliën het systeem via het afvalwater. Het lot van deze chemicaliën wordt grotendeels bepaald door het afvalwaterzuiveringssysteem en de omgeving waar het water wordt geloosd.

Afvalwaterzuivering maakt de zaak nog ingewikkelder, omdat chemicaliën kunnen worden:

De tekortkomingen van huidige ecotoxiciteitsmodellen

Ecotoxiciteitsmodellen, zoals USEtox, gebruiken chemische structuren om de impact op (eco)toxiciteit te voorspellen. Omdat deze structuren niet bekend zijn, is bAwear van mening dat deze modellen niet kunnen worden gebruikt om de impact adequaat te berekenen.

Conclusie: het standpunt van bAwear Score over rapportage van chemische toxiciteit

Vanwege deze feiten en de onbekende en onvoorspelbare veranderingen die de chemicaliën kunnen ondergaan, is bAwear van mening dat het niet mogelijk is de impact van de chemicaliën die in textielverwerking worden gebruikt nauwkeurig te berekenen. Het rapporteren van waarden die 10 tot 100 keer te laag of te hoog kunnen zijn, zou meer kwaad dan goed doen. Daarom neemt bAwear bepaalde impactcategorieën met betrekking tot toxiciteit en ecologische effecten niet op in zijn impactberekeningen.

Bronnen:

https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:850089/FULLTEXT02.pdf

https://medcraveonline.com/JTEFT/green-chemistry-and-textile-industry.html

https://www.ijcmas.com/vol-3-3/R.Shyamala%20Gowri,%20et%20al.pdf